Rozwój telemedycyny sprawił, że kontakt z lekarzem nie zawsze wymaga osobistego pojawienia się w placówce. Lekarz online może przeprowadzić wywiad medyczny, zapoznać się z informacjami przekazanymi przez pacjenta, omówić wyniki badań czy – jeśli istnieją ku temu wskazania – wystawić odpowiedni dokument medyczny. Konsultacja lekarska online może mieć formę rozmowy telefonicznej, wideorozmowy albo komunikacji za pośrednictwem systemu telemedycznego. Taki sposób kontaktu ma jednak swoje ograniczenia. Lekarz nie może bezpośrednio zbadać pacjenta, ocenić wszystkich objawów fizykalnych ani wykonać badań diagnostycznych. Z tego względu nie każdy problem zdrowotny powinien być rozwiązywany zdalnie. Porada lekarska online może być przydatna przede wszystkim wtedy, gdy charakter problemu pozwala na ocenę na podstawie wywiadu, dokumentacji i dostępnych wyników badań.
Zaufany lekarz – co ma znaczenie podczas konsultacji?
Określenie zaufany lekarz nie powinno odnosić się wyłącznie do wygody kontaktu czy szybkości uzyskania odpowiedzi. W praktyce istotne jest przede wszystkim to, czy konsultację prowadzi osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia do wykonywania zawodu oraz czy przed podjęciem decyzji medycznej zbiera informacje potrzebne do oceny sytuacji pacjenta. Rzetelna teleporada lekarska powinna uwzględniać między innymi: 1. aktualne objawy i czas ich występowania, 2. choroby przewlekłe i wcześniejsze rozpoznania, 3. przyjmowane leki i możliwe interakcje, 4. alergie oraz wcześniejsze działania niepożądane leków, 5. dostępne wyniki badań i dokumentację medyczną. Sam fakt przeprowadzenia konsultacji przez internet nie oznacza, że lekarz powinien wystawić receptę, zwolnienie lub skierowanie. Decyzja zależy od stanu pacjenta i informacji możliwych do wiarygodnego zebrania podczas konsultacji.
Ograniczenia porady udzielanej przez internet
Lekarz online może w określonych sytuacjach zalecić dalszą diagnostykę lub uznać, że konieczna jest bezpośrednia konsultacja. Jest to szczególnie istotne w przypadku nowych, gwałtownych albo trudnych do jednoznacznej oceny objawów. Żadna porada lekarska online ani inna forma konsultacji na odległość nie zastępuje badania przeprowadzonego podczas osobistej wizyty u lekarza, gdy takie badanie jest potrzebne do prawidłowej oceny stanu zdrowia. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji wymagających badania fizykalnego, pomiarów wykonywanych w gabinecie czy dodatkowej diagnostyki. W przypadku nagłego pogorszenia stanu zdrowia, silnego bólu w klatce piersiowej, poważnych zaburzeń oddychania, utraty przytomności lub innych objawów mogących wskazywać na stan nagły nie należy traktować telemedycyny jako zamiennika pilnej pomocy medycznej.
Teleporada lekarska a odpowiedzialne korzystanie z telemedycyny
Dobrze przeprowadzona konsultacja lekarska online powinna być traktowana jako jedna z dostępnych form kontaktu z systemem ochrony zdrowia, a nie rozwiązanie odpowiednie dla każdego przypadku. Teleporada lekarska może ułatwić omówienie wyników, kontynuację wcześniej ustalonego leczenia czy ocenę niektórych dolegliwości, ale jej przydatność zależy od konkretnej sytuacji klinicznej. Pacjent powinien przekazywać lekarzowi pełne i zgodne z prawdą informacje dotyczące swojego zdrowia. Zatajanie chorób, przyjmowanych leków czy wcześniejszych reakcji niepożądanych może utrudnić prawidłową ocenę medyczną. Jednocześnie zaufany lekarz powinien jasno informować o ograniczeniach konsultacji zdalnej i – gdy zebranie wystarczających informacji przez internet nie jest możliwe – zalecić badanie stacjonarne. Telemedycyna może więc uzupełniać tradycyjną opiekę medyczną, ale zakres jej zastosowania powinien zawsze wynikać z rzeczywistych potrzeb zdrowotnych pacjenta.
